多维随机变量典型例题

13 minIntermediate2026/6/14

多维随机变量部分的典型例题精选,涵盖联合分布、边缘分布、条件分布、独立性、和的分布与极值分布。

1. 联合分布与边缘分布

例题1

(X,Y)(X, Y) 的联合密度为

f(x,y)={ey,0<x<y<+0,其他f(x, y) = \begin{cases} e^{-y}, & 0 < x < y < +\infty \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

求边缘密度 fX(x)f_X(x)fY(y)f_Y(y)

fX(x)=x+eydy=ex,x>0f_X(x) = \int_x^{+\infty} e^{-y} \, dy = e^{-x}, \quad x > 0

fY(y)=0yeydx=yey,y>0f_Y(y) = \int_0^y e^{-y} \, dx = ye^{-y}, \quad y > 0

例题2

(X,Y)(X, Y) 的联合密度为

f(x,y)={8xy,0<x<y<10,其他f(x, y) = \begin{cases} 8xy, & 0 < x < y < 1 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

P(X+Y>1)P(X + Y > 1)

P(X+Y>1)=1/211x18xydydx+01/21x18xydydxP(X + Y > 1) = \int_{1/2}^1 \int_{1-x}^1 8xy \, dy \, dx + \int_0^{1/2} \int_{1-x}^1 8xy \, dy \, dx

实际上,X+Y>1X + Y > 1 在三角形 0<x<y<10 < x < y < 1 中的区域为:

P(X+Y>1)=1/211yy8xydxdy=1/218yy2(1y)22dyP(X + Y > 1) = \int_{1/2}^1 \int_{1-y}^y 8xy \, dx \, dy = \int_{1/2}^1 8y \cdot \frac{y^2 - (1-y)^2}{2} \, dy

=1/214y(2y1)dy=1/21(8y24y)dy=[8y332y2]1/21=83213+12=56= \int_{1/2}^1 4y(2y - 1) \, dy = \int_{1/2}^1 (8y^2 - 4y) \, dy = \left[\frac{8y^3}{3} - 2y^2\right]_{1/2}^1 = \frac{8}{3} - 2 - \frac{1}{3} + \frac{1}{2} = \frac{5}{6}

2. 条件分布

例题3

(X,Y)(X, Y) 的联合密度为

f(x,y)={1,0<x<1,0<y<10,其他f(x, y) = \begin{cases} 1, & 0 < x < 1, 0 < y < 1 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

求条件密度 fXY(xy)f_{X \mid Y}(x \mid y)E(XY=y)E(X \mid Y = y)

fY(y)=1f_Y(y) = 10<y<10 < y < 1),故

fXY(xy)=f(x,y)fY(y)=1,0<x<1f_{X \mid Y}(x \mid y) = \frac{f(x, y)}{f_Y(y)} = 1, \quad 0 < x < 1

即在 Y=yY = y 条件下,XU(0,1)X \sim U(0, 1)E(XY=y)=12E(X \mid Y = y) = \dfrac{1}{2}

例题4

(X,Y)(X, Y) 的联合密度为

f(x,y)={2e2y,0<x<1,y>00,其他f(x, y) = \begin{cases} 2e^{-2y}, & 0 < x < 1, y > 0 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

P(X>0.5Y=1)P(X > 0.5 \mid Y = 1)

fY(y)=012e2ydx=2e2y,y>0f_Y(y) = \int_0^1 2e^{-2y} \, dx = 2e^{-2y}, \quad y > 0

fXY(xy)=f(x,y)fY(y)=1,0<x<1f_{X \mid Y}(x \mid y) = \frac{f(x, y)}{f_Y(y)} = 1, \quad 0 < x < 1

P(X>0.5Y=1)=0.511dx=0.5P(X > 0.5 \mid Y = 1) = \int_{0.5}^1 1 \, dx = 0.5

3. 独立性判定

例题5

(X,Y)(X, Y) 的联合密度为

f(x,y)={32x,0<x<1,x<y<x0,其他f(x, y) = \begin{cases} \dfrac{3}{2}x, & 0 < x < 1, -x < y < x \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

判断 XXYY 是否独立。

:非零区域 {(x,y):0<x<1,x<y<x}\{(x, y) : 0 < x < 1, -x < y < x\} 不是矩形,故 XXYY 不独立。

验证:

fX(x)=xx32xdy=3x2,0<x<1f_X(x) = \int_{-x}^x \frac{3}{2}x \, dy = 3x^2, \quad 0 < x < 1

fY(y)=y132xdx=34(1y2),1<y<1f_Y(y) = \int_{|y|}^1 \frac{3}{2}x \, dx = \frac{3}{4}(1 - y^2), \quad -1 < y < 1

fX(x)fY(y)=3x234(1y2)=9x2(1y2)432xf_X(x) f_Y(y) = 3x^2 \cdot \frac{3}{4}(1 - y^2) = \frac{9x^2(1 - y^2)}{4} \neq \frac{3}{2}x

例题6

(X,Y)(X, Y) 的联合分布律为:

X\YX \backslash Y-101
-118\dfrac{1}{8}18\dfrac{1}{8}18\dfrac{1}{8}
018\dfrac{1}{8}0018\dfrac{1}{8}
118\dfrac{1}{8}18\dfrac{1}{8}18\dfrac{1}{8}

判断 XXYY 是否独立。

P(X=0)=14P(X = 0) = \dfrac{1}{4}P(Y=0)=14P(Y = 0) = \dfrac{1}{4},但 P(X=0,Y=0)=0116P(X = 0, Y = 0) = 0 \neq \dfrac{1}{16},故不独立。

4. 和的分布

例题7

XU(0,1)X \sim U(0, 1)YU(0,1)Y \sim U(0, 1),且 XXYY 独立,求 Z=X+YZ = X + Y 的密度。

fZ(z)=+fX(x)fY(zx)dxf_Z(z) = \int_{-\infty}^{+\infty} f_X(x) f_Y(z - x) \, dx

0<z<10 < z < 1 时:fZ(z)=0z11dx=zf_Z(z) = \displaystyle\int_0^z 1 \cdot 1 \, dx = z

1z<21 \leq z < 2 时:fZ(z)=z1111dx=2zf_Z(z) = \displaystyle\int_{z-1}^1 1 \cdot 1 \, dx = 2 - z

fZ(z)={z,0<z<12z,1z<20,其他f_Z(z) = \begin{cases} z, & 0 < z < 1 \\ 2 - z, & 1 \leq z < 2 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

例题8

XP(λ1)X \sim P(\lambda_1)YP(λ2)Y \sim P(\lambda_2),且 XXYY 独立,证明 Z=X+YP(λ1+λ2)Z = X + Y \sim P(\lambda_1 + \lambda_2)

证明

P(Z=k)=i=0kP(X=i)P(Y=ki)=i=0kλ1ieλ1i!λ2kieλ2(ki)!P(Z = k) = \sum_{i=0}^{k} P(X = i) P(Y = k - i) = \sum_{i=0}^{k} \frac{\lambda_1^i e^{-\lambda_1}}{i!} \cdot \frac{\lambda_2^{k-i} e^{-\lambda_2}}{(k-i)!}

=e(λ1+λ2)k!i=0kk!i!(ki)!λ1iλ2ki=(λ1+λ2)ke(λ1+λ2)k!= \frac{e^{-(\lambda_1 + \lambda_2)}}{k!} \sum_{i=0}^{k} \frac{k!}{i!(k-i)!} \lambda_1^i \lambda_2^{k-i} = \frac{(\lambda_1 + \lambda_2)^k e^{-(\lambda_1 + \lambda_2)}}{k!}

ZP(λ1+λ2)Z \sim P(\lambda_1 + \lambda_2)

5. 极值分布

例题9

设系统由 5 个独立工作的元件并联而成,每个元件的寿命 TiExp(0.1)T_i \sim \text{Exp}(0.1)(单位:小时),求系统寿命超过 20 小时的概率。

:并联系统寿命 T=max(T1,T2,,T5)T = \max(T_1, T_2, \cdots, T_5)

P(T>20)=1P(T20)=1[P(T120)]5=1(1e2)5P(T > 20) = 1 - P(T \leq 20) = 1 - [P(T_1 \leq 20)]^5 = 1 - (1 - e^{-2})^5

=1(10.1353)5=10.8647510.4833=0.5167= 1 - (1 - 0.1353)^5 = 1 - 0.8647^5 \approx 1 - 0.4833 = 0.5167

例题10

X1,X2,,XnX_1, X_2, \cdots, X_n 独立同分布,XiU(0,1)X_i \sim U(0, 1),求 M=max(X1,,Xn)M = \max(X_1, \cdots, X_n)N=min(X1,,Xn)N = \min(X_1, \cdots, X_n) 的密度函数。

FM(x)=xn,fM(x)=nxn1,0<x<1F_M(x) = x^n, \quad f_M(x) = nx^{n-1}, \quad 0 < x < 1

FN(x)=1(1x)n,fN(x)=n(1x)n1,0<x<1F_N(x) = 1 - (1-x)^n, \quad f_N(x) = n(1-x)^{n-1}, \quad 0 < x < 1

6. 综合题

例题11

(X,Y)(X, Y) 的联合密度为

f(x,y)={2,0<y<x<10,其他f(x, y) = \begin{cases} 2, & 0 < y < x < 1 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

Z=XYZ = X - Y 的密度函数。

ZZ 的取值范围(0,1)(0, 1)

FZ(z)=P(XYz)=xyzf(x,y)dxdyF_Z(z) = P(X - Y \leq z) = \iint_{x - y \leq z} f(x, y) \, dx \, dy

0<z<10 < z < 1 时:

P(XY>z)=z10xz2dydx=z12(xz)dx=(1z)2P(X - Y > z) = \int_z^1 \int_0^{x-z} 2 \, dy \, dx = \int_z^1 2(x-z) \, dx = (1-z)^2

FZ(z)=1(1z)2F_Z(z) = 1 - (1-z)^2

fZ(z)=2(1z),0<z<1f_Z(z) = 2(1-z), \quad 0 < z < 1

例题12

XXYY 独立,XExp(1)X \sim \text{Exp}(1)YExp(1)Y \sim \text{Exp}(1),求 Z=XX+YZ = \dfrac{X}{X + Y} 的分布。

:令 U=X+YU = X + YV=XX+YV = \dfrac{X}{X + Y},则 X=UVX = UVY=U(1V)Y = U(1-V)

Jacobian 行列式为 J=u|J| = u

联合密度:

fU,V(u,v)=fX(uv)fY(u(1v))u=euveu(1v)u=ueu,u>0,0<v<1f_{U,V}(u, v) = f_X(uv) f_Y(u(1-v)) \cdot u = e^{-uv} \cdot e^{-u(1-v)} \cdot u = ue^{-u}, \quad u > 0, 0 < v < 1

fV(v)=0+ueudu=1,0<v<1f_V(v) = \int_0^{+\infty} ue^{-u} \, du = 1, \quad 0 < v < 1

ZU(0,1)Z \sim U(0, 1)

例题13

(X,Y)(X, Y) 服从区域 D={(x,y):x2+y21}D = \{(x, y) : x^2 + y^2 \leq 1\} 上的均匀分布,判断 XXYY 是否独立。

f(x,y)={1π,x2+y210,其他f(x, y) = \begin{cases} \dfrac{1}{\pi}, & x^2 + y^2 \leq 1 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

fX(x)=1x21x21πdy=21x2π,1<x<1f_X(x) = \int_{-\sqrt{1-x^2}}^{\sqrt{1-x^2}} \frac{1}{\pi} \, dy = \frac{2\sqrt{1-x^2}}{\pi}, \quad -1 < x < 1

同理 fY(y)=21y2πf_Y(y) = \dfrac{2\sqrt{1-y^2}}{\pi}

fX(x)fY(y)=4(1x2)(1y2)π21πf_X(x) f_Y(y) = \frac{4\sqrt{(1-x^2)(1-y^2)}}{\pi^2} \neq \frac{1}{\pi}

XXYY 不独立。

例题14

X1,X2,,XnX_1, X_2, \cdots, X_n 独立同分布,XiN(0,1)X_i \sim N(0, 1),求 Y=i=1nXi2Y = \sum_{i=1}^n X_i^2 的分布。

:每个 Xi2χ2(1)X_i^2 \sim \chi^2(1),由 χ2\chi^2 分布的可加性:

Y=i=1nXi2χ2(n)Y = \sum_{i=1}^n X_i^2 \sim \chi^2(n)

例题15

XN(0,1)X \sim N(0, 1)YN(0,1)Y \sim N(0, 1),且 XXYY 独立,求 Z=XY2Z = \dfrac{X}{\sqrt{Y^2}} 的分布。

Y2χ2(1)Y^2 \sim \chi^2(1),故 Z=XY2/1=XYZ = \dfrac{X}{\sqrt{Y^2/1}} = \dfrac{X}{|Y|}

tt 分布的定义,XY2/1t(1)\dfrac{X}{\sqrt{Y^2/1}} \sim t(1),即 Zt(1)Z \sim t(1)(柯西分布)。