随机变量典型例题

13 minIntermediate2026/6/14

随机变量部分的典型例题精选,涵盖离散型与连续型随机变量、分布函数、常用分布、随机变量函数的分布。

1. 离散型随机变量

例题1

某射手每次射击命中目标的概率为 0.8,连续射击直到命中为止。求射击次数 XX 的分布律及 P(X≤3)P(X \leq 3)。

解:XX 服从几何分布 G(0.8)G(0.8)。

P(X=k)=0.2k−1×0.8,k=1,2,3,⋯P(X = k) = 0.2^{k-1} \times 0.8, \quad k = 1, 2, 3, \cdots

P(X≤3)=P(X=1)+P(X=2)+P(X=3)=0.8+0.16+0.032=0.992P(X \leq 3) = P(X = 1) + P(X = 2) + P(X = 3) = 0.8 + 0.16 + 0.032 = 0.992

例题2

设某电话交换台每分钟接到的呼叫次数 XX 服从参数 λ=3\lambda = 3 的泊松分布,求:

(1)一分钟内恰好接到 5 次呼叫的概率;

(2)一分钟内接到呼叫次数不超过 2 次的概率。

解:X∼P(3)X \sim P(3)。

(1)P(X=5)=35e−35!=243×0.0498120≈0.1008P(X = 5) = \dfrac{3^5 e^{-3}}{5!} = \dfrac{243 \times 0.0498}{120} \approx 0.1008

(2)P(X≤2)=P(X=0)+P(X=1)+P(X=2)=e−3(1+3+4.5)=8.5e−3≈0.4232P(X \leq 2) = P(X = 0) + P(X = 1) + P(X = 2) = e^{-3}(1 + 3 + 4.5) = 8.5e^{-3} \approx 0.4232

例题3

一批产品共 100 件,其中 10 件次品。从中任取 5 件,求取到次品数 XX 的分布律。

解:X∼H(100,10,5)X \sim H(100, 10, 5)。

P(X=k)=(10k)(905−k)(1005),k=0,1,2,3,4,5P(X = k) = \frac{\binom{10}{k}\binom{90}{5-k}}{\binom{100}{5}}, \quad k = 0, 1, 2, 3, 4, 5

2. 连续型随机变量

例题4

设随机变量 XX 的密度函数为

f(x)={Ax2,0≤x≤10,其他f(x) = \begin{cases} Ax^2, & 0 \leq x \leq 1 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

求:(1)常数 AA;(2)P(0.2<X<0.5)P(0.2 < X < 0.5);(3)XX 的分布函数。

解:

(1)由规范性 ∫−∞+∞f(x)dx=1\displaystyle\int_{-\infty}^{+\infty} f(x) dx = 1:

∫01Ax2 dx=A⋅13=1  ⟹  A=3\int_0^1 Ax^2 \, dx = A \cdot \frac{1}{3} = 1 \implies A = 3

(2)P(0.2<X<0.5)=∫0.20.53x2 dx=[x3]0.20.5=0.125−0.008=0.117P(0.2 < X < 0.5) = \displaystyle\int_{0.2}^{0.5} 3x^2 \, dx = [x^3]_{0.2}^{0.5} = 0.125 - 0.008 = 0.117

(3)当 x<0x < 0 时,F(x)=0F(x) = 0;

当 0≤x<10 \leq x < 1 时,F(x)=∫0x3t2 dt=x3F(x) = \displaystyle\int_0^x 3t^2 \, dt = x^3;

当 x≥1x \geq 1 时,F(x)=1F(x) = 1。

F(x)={0,x<0x3,0≤x<11,x≥1F(x) = \begin{cases} 0, & x < 0 \\ x^3, & 0 \leq x < 1 \\ 1, & x \geq 1 \end{cases}

例题5

设 X∼N(2,9)X \sim N(2, 9),求:

(1)P(X<5)P(X < 5);(2)P(−4<X<8)P(-4 < X < 8);(3)P(∣X∣>4)P(|X| > 4)。

解:μ=2\mu = 2,σ=3\sigma = 3。

(1)P(X<5)=Φ(5−23)=Φ(1)=0.8413P(X < 5) = \Phi\left(\dfrac{5-2}{3}\right) = \Phi(1) = 0.8413

(2)P(−4<X<8)=Φ(8−23)−Φ(−4−23)=Φ(2)−Φ(−2)=2Φ(2)−1=2×0.9772−1=0.9544P(-4 < X < 8) = \Phi\left(\dfrac{8-2}{3}\right) - \Phi\left(\dfrac{-4-2}{3}\right) = \Phi(2) - \Phi(-2) = 2\Phi(2) - 1 = 2 \times 0.9772 - 1 = 0.9544

(3)P(∣X∣>4)=P(X>4)+P(X<−4)P(|X| > 4) = P(X > 4) + P(X < -4)

=1−Φ(4−23)+Φ(−4−23)=1−Φ(0.667)+Φ(−2)=1−0.7476+0.0228=0.2752= 1 - \Phi\left(\dfrac{4-2}{3}\right) + \Phi\left(\dfrac{-4-2}{3}\right) = 1 - \Phi(0.667) + \Phi(-2) = 1 - 0.7476 + 0.0228 = 0.2752

3. 分布函数

例题6

设随机变量 XX 的分布函数为

F(x)={0,x<0Ax+B,0≤x<11,x≥1F(x) = \begin{cases} 0, & x < 0 \\ Ax + B, & 0 \leq x < 1 \\ 1, & x \geq 1 \end{cases}

求常数 A,BA, B 及 P(0.3<X<0.7)P(0.3 < X < 0.7)。

解:由 F(0)=0F(0) = 0 得 B=0B = 0;由 F(1−)=1F(1^-) = 1 得 A=1A = 1。

P(0.3<X<0.7)=F(0.7)−F(0.3)=0.7−0.3=0.4P(0.3 < X < 0.7) = F(0.7) - F(0.3) = 0.7 - 0.3 = 0.4

例题7

设随机变量 XX 的分布函数为

F(x)={0,x<−10.2,−1≤x<00.7,0≤x<11,x≥1F(x) = \begin{cases} 0, & x < -1 \\ 0.2, & -1 \leq x < 0 \\ 0.7, & 0 \leq x < 1 \\ 1, & x \geq 1 \end{cases}

求 XX 的分布律。

解:XX 为离散型随机变量,取值为 −1,0,1-1, 0, 1。

P(X=−1)=F(−1)−F(−1−)=0.2−0=0.2P(X = -1) = F(-1) - F(-1^-) = 0.2 - 0 = 0.2

P(X=0)=F(0)−F(0−)=0.7−0.2=0.5P(X = 0) = F(0) - F(0^-) = 0.7 - 0.2 = 0.5

P(X=1)=F(1)−F(1−)=1−0.7=0.3P(X = 1) = F(1) - F(1^-) = 1 - 0.7 = 0.3

4. 常用分布

例题8

某元件的寿命 XX(小时)服从参数 λ=0.001\lambda = 0.001 的指数分布。求:

(1)元件寿命超过 1000 小时的概率;

(2)已知元件已使用了 500 小时,再使用 1000 小时的概率。

解:X∼Exp(0.001)X \sim \text{Exp}(0.001)。

(1)P(X>1000)=e−0.001×1000=e−1≈0.3679P(X > 1000) = e^{-0.001 \times 1000} = e^{-1} \approx 0.3679

(2)由无记忆性:

P(X>500+1000∣X>500)=P(X>1000)=e−1≈0.3679P(X > 500 + 1000 \mid X > 500) = P(X > 1000) = e^{-1} \approx 0.3679

例题9

设 X∼B(n,p)X \sim B(n, p),且 E(X)=12E(X) = 12,D(X)=8D(X) = 8,求 nn 和 pp。

解:

E(X)=np=12,D(X)=np(1−p)=8E(X) = np = 12, \quad D(X) = np(1-p) = 8

1−p=812=23  ⟹  p=131 - p = \frac{8}{12} = \frac{2}{3} \implies p = \frac{1}{3}

n=121/3=36n = \frac{12}{1/3} = 36

5. 随机变量函数的分布

例题10

设 X∼U(0,1)X \sim U(0, 1),求 Y=−2ln⁡XY = -2\ln X 的分布。

解:当 y>0y > 0 时:

FY(y)=P(−2ln⁡X≤y)=P(ln⁡X≥−y/2)=P(X≥e−y/2)=1−e−y/2F_Y(y) = P(-2\ln X \leq y) = P(\ln X \geq -y/2) = P(X \geq e^{-y/2}) = 1 - e^{-y/2}

fY(y)=12e−y/2,y>0f_Y(y) = \frac{1}{2}e^{-y/2}, \quad y > 0

即 Y∼Exp(1/2)Y \sim \text{Exp}(1/2),也即 Y∼χ2(2)Y \sim \chi^2(2)。

例题11

设 X∼U(−1,2)X \sim U(-1, 2),求 Y=X2Y = X^2 的密度函数。

解:YY 的取值范围为 [0,4)[0, 4)。

当 0≤y<10 \leq y < 1 时:

FY(y)=P(X2≤y)=P(−y≤X≤y)=∫−yy13dx=2y3F_Y(y) = P(X^2 \leq y) = P(-\sqrt{y} \leq X \leq \sqrt{y}) = \int_{-\sqrt{y}}^{\sqrt{y}} \frac{1}{3} dx = \frac{2\sqrt{y}}{3}

fY(y)=13yf_Y(y) = \frac{1}{3\sqrt{y}}

当 1≤y<41 \leq y < 4 时:

FY(y)=P(X2≤y)=P(−y≤X≤y)F_Y(y) = P(X^2 \leq y) = P(-\sqrt{y} \leq X \leq \sqrt{y})

由于 X∈[−1,2]X \in [-1, 2],所以 −y≤X-\sqrt{y} \leq X 等价于 X≥−1X \geq -1(因为 y≥1\sqrt{y} \geq 1),

FY(y)=P(−1≤X≤y)=y+13F_Y(y) = P(-1 \leq X \leq \sqrt{y}) = \frac{\sqrt{y} + 1}{3}

fY(y)=16yf_Y(y) = \frac{1}{6\sqrt{y}}

综上:

fY(y)={13y,0<y<116y,1≤y<40,其他f_Y(y) = \begin{cases} \dfrac{1}{3\sqrt{y}}, & 0 < y < 1 \\ \dfrac{1}{6\sqrt{y}}, & 1 \leq y < 4 \\ 0, & \text{其他} \end{cases}

例题12

设 X∼N(0,1)X \sim N(0, 1),求 Y=eXY = e^X 的密度函数。

解:y=exy = e^x 严格单调递增,x=ln⁡yx = \ln y,x′=1yx' = \dfrac{1}{y}。

fY(y)=fX(ln⁡y)⋅1y=1y⋅12πe−(ln⁡y)22,y>0f_Y(y) = f_X(\ln y) \cdot \frac{1}{y} = \frac{1}{y} \cdot \frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{(\ln y)^2}{2}}, \quad y > 0

这是对数正态分布的密度函数。

6. 综合题

例题13

设随机变量 XX 的密度函数为 f(x)=12e−∣x∣f(x) = \dfrac{1}{2}e^{-|x|}(−∞<x<+∞-\infty < x < +\infty),求 Y=∣X∣Y = |X| 的密度函数。

解:当 y>0y > 0 时:

FY(y)=P(∣X∣≤y)=P(−y≤X≤y)=∫−yy12e−∣x∣dx=2∫0y12e−xdx=1−e−yF_Y(y) = P(|X| \leq y) = P(-y \leq X \leq y) = \int_{-y}^{y} \frac{1}{2}e^{-|x|} dx = 2\int_0^y \frac{1}{2}e^{-x} dx = 1 - e^{-y}

fY(y)=e−y,y>0f_Y(y) = e^{-y}, \quad y > 0

即 Y∼Exp(1)Y \sim \text{Exp}(1)。

例题14

设 X∼U(0,π)X \sim U(0, \pi),求 Y=sin⁡XY = \sin X 的密度函数。

解:YY 的取值范围为 [0,1][0, 1]。

当 0<y<10 < y < 1 时,sin⁡x≤y\sin x \leq y 在 [0,π][0, \pi] 上的解为 x∈[0,arcsin⁡y]∪[π−arcsin⁡y,π]x \in [0, \arcsin y] \cup [\pi - \arcsin y, \pi]。

FY(y)=P(sin⁡X≤y)=arcsin⁡y+arcsin⁡yπ=2arcsin⁡yπF_Y(y) = P(\sin X \leq y) = \frac{\arcsin y + \arcsin y}{\pi} = \frac{2\arcsin y}{\pi}

fY(y)=2π1−y2,0<y<1f_Y(y) = \frac{2}{\pi\sqrt{1 - y^2}}, \quad 0 < y < 1

例题15

证明:若 X∼N(μ,σ2)X \sim N(\mu, \sigma^2),则 Y=X−μσ∼N(0,1)Y = \dfrac{X - \mu}{\sigma} \sim N(0, 1)。

证明:y=x−μσy = \dfrac{x - \mu}{\sigma} 严格单调递增,x=σy+μx = \sigma y + \mu,dxdy=σ\dfrac{dx}{dy} = \sigma。

fY(y)=fX(σy+μ)⋅σ=12πσe−(σy+μ−μ)22σ2⋅σ=12πe−y22=φ(y)f_Y(y) = f_X(\sigma y + \mu) \cdot \sigma = \frac{1}{\sqrt{2\pi}\sigma} e^{-\frac{(\sigma y + \mu - \mu)^2}{2\sigma^2}} \cdot \sigma = \frac{1}{\sqrt{2\pi}} e^{-\frac{y^2}{2}} = \varphi(y)

故 Y∼N(0,1)Y \sim N(0, 1)。